Geschreven door de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuis (https://nvz-ziekenhuizen.nl/ac...)
De arbeidsmarkt in de zorg staat onder druk. Tekorten aan personeel en de toenemende complexiteit van zorgvragen maken duidelijk dat het huidige systeem, waarin diploma’s vaak de belangrijkste toegangspoort vormen, niet langer volstaat. Steeds meer organisaties verkennen daarom de beweging naar een arbeidsmarkt waarin skills centraal staan.
Tijdens drie recente online bijeenkomsten van de NVZ werd dit thema vanuit verschillende invalshoeken belicht: van visie en instrumenten, via theoretische onderbouwing, tot concrete praktijkervaringen. Samen schetsen de sprekers een route naar een toekomstbestendig personeelsbeleid in ziekenhuizen en revalidatie-instellingen.
Gemeenschappelijke taal
In de eerste bijeenkomst maakten deelnemers kennis met CompetentNL, een landelijke tool die een gemeenschappelijke taal biedt om skills te identificeren, vast te leggen en te vergelijken. Onderwijskundig adviseurs Elise Weber en Lianne Geersing (SBB) lieten zien hoe deze systematiek helpt om skills inzichtelijk te maken en te koppelen aan het beroepsonderwijs, functies en loopbanen. Nienke Freije (WZW) presenteerde daarnaast de regionale aanpak, waarin zorginstellingen samen optrekken om skillsgericht werken te verankeren. Voor HR- en leerhuismanagers betekent dit dat er nu instrumenten beschikbaar zijn om skills concreet te maken en regionaal samen te werken aan duurzame inzetbaarheid.
Van diplomamarkt naar skillsmarkt
De tweede bijeenkomst bood verdieping en een scherpe analyse van de arbeidsmarkt. Jos Sanders, lector Human Capital Innovations aan de HAN en bestuurslid van de Skills Ambassade, schetste hoe we de overgang kunnen maken van een diplomamarkt naar een skillsmarkt. Het huidige systeem, waarin diploma’s vaak als poortwachter fungeren, sluit mensen uit en maakt het lastiger om vacatures snel en duurzaam te vullen. Bovendien is er sprake van onderbenut arbeidspotentieel: één op de drie werknemers beschikt over meer skills dan hun functie vraagt.
Een skillsgerichte arbeidsmarkt richt zich op wat mensen daadwerkelijk kunnen en inzetten. Diploma’s blijven waardevol, maar worden aangevuld met praktische, transparante manieren om skills zichtbaar en benutbaar te maken. Belangrijke principes zijn: anders kijken naar taken en mensen, anders doen in werving en beoordeling, en gericht bijscholen om kleine skillgaps te dichten. Concrete stappen voor zorgorganisaties zijn het systematisch inventariseren van skills, het herschrijven van functieprofielen op skills waarbij een diploma niet de enige hoepel is, het inzetten van werkproeven en assessments, en het aanbieden van microtrajecten om ontbrekende skills snel bij te spijkeren.
Sven Hogervorst, People Strategy Consultant en PhD-onderzoeker, voegde hier een perspectief aan toe: skillsgericht werken sluit direct aan bij Human Experience (HX). Het gaat niet alleen om een HR-trend, maar om een bredere ambitie om werk menselijker en waardiger te organiseren. Voor ziekenhuizen en revalidatie-instellingen betekent dit dat skillsbeleid niet losstaat van cultuur en waarden, maar juist een fundament kan vormen voor inclusieve en mensgerichte organisaties. Het gaat om doorvertalen van visie, waarden naar breed organisatie/hr-beleid en uitvoering
Van visie naar toepassing
De derde bijeenkomst draaide om de praktijk. Monique Beem van ’s Heeren Loo liet zien hoe haar organisatie de omslag naar skillsgericht werken concreet vormgeeft. Vanuit de overtuiging dat ieder mens talenten heeft, ontwikkelde ’s Heeren Loo een nieuwe strategie voor werven, matchen en ontwikkelen. Diploma’s behouden hun waarde, maar zijn niet langer de enige maatstaf. Het goede gesprek staat centraal: wie ben je, wat breng je mee, en wat heb je nodig om vakbekwaam te worden?
Een belangrijk onderdeel is de interne vakbekwaamheidsscan, waarmee medewerkers via feedback en assessments kunnen aantonen dat zij geschikt zijn voor een andere functie. Dit geeft erkenning en waardering, en vergroot de mobiliteit binnen de organisatie. Cita van Til van beroepsvereniging V&VN reflecteerde hierop en benadrukte dat heldere communicatie en gezamenlijke kaders essentieel zijn. Skillsgericht werken kan per branche verschillende betekenissen hebben, maar het beroep en de brede vakkennis van professionals blijven altijd van waarde.
Kansen voor de zorg
Wat betekenen deze inzichten voor HR- en leerhuismanagers in de ziekenhuissector? Allereerst dat de krapte op de arbeidsmarkt vraagt om lef en maatwerk. Het is niet langer voldoende om uitsluitend naar diploma’s te kijken; juist vaardigheden, talenten en potentieel bieden aanknopingspunten om nieuwe instroom te realiseren en bestaande medewerkers te behouden. Daarnaast vraagt het om samenwerking: binnen regio’s, tussen instellingen en met beroepsverenigingen. Alleen door een gezamenlijke taal en duidelijke kaders te hanteren kan spraakverwarring worden voorkomen en kan skillsgericht werken breed worden toegepast.
Conclusie
De drie bijeenkomsten maken duidelijk dat de beweging naar een skillsgerichte arbeidsmarkt geen abstracte visie is, maar een concrete route naar toekomstbestendig personeelsbeleid. Hierin komt potentie, ambitie en talent meer centraal te staan. CompetentNL biedt een uniforme skillstaal, theoretische kaders geven richting, en praktijkvoorbeelden tonen dat het werkt. Voor HR- en leerhuismanagers in ziekenhuizen en revalidatie-instellingen ligt hier een kans om personeelsbeleid inclusiever, flexibeler en waardevoller te maken. Niet door het beroep te reduceren tot losse handelingen, maar juist door de mens en zijn vaardigheden centraal te stellen.
Meer weten?
NVZ-leden die meer willen weten over dit onderwerp, kunnen terecht in de kennisgroep Skillsgerichte arbeidsmarkt. Op kennisnet zijn de opnames van de bijeenkomsten te bekijken. Ook vind je er achtergrondinformatie en links naar kennisbronnen.
